Magnez we krwi bada się w surowicy, a za prawidłowy uznaje się wynik w zakresie 0,65-1,2 mmol/l. To badanie zlecane przy podejrzeniu niedoboru, ale jego wynik mówi mniej, niż mogłoby się wydawać: we krwi krąży zaledwie 1% magnezu, reszta siedzi w kościach i mięśniach. Poniżej znajdują się normy dla poszczególnych grup wiekowych, objawy niedoboru i nadmiaru, dzienne zapotrzebowanie, ceny badania w trzech sieciach laboratoryjnych oraz lista produktów z najwyższą zawartością magnezu. Dane pochodzą z baz mp.pl, Diagnostyki, ALAB, Synevo oraz Norm żywienia NIZP-PZH.
Ile wynosi norma magnezu we krwi
Norma magnezu w surowicy krwi u dorosłych to 0,65-1,2 mmol/l. Zakres na wyniku może się nieznacznie różnić między laboratoriami, bo każde z nich stosuje własną metodę oznaczenia i własne wartości referencyjne. ALAB w ogóle nie podaje liczbowej normy na stronie i odsyła do wartości referencyjnych wydrukowanych na wyniku.
| Wiek | mg/dl | mmol/l |
|---|---|---|
| 12-20 lat | 1,70-2,20 | 0,7-0,9 |
| 20-60 lat | 1,60-2,60 | 0,65-1,2 |
| 60-90 lat | 1,60-2,40 | 0,65-1,00 |
Wynik z krwi mówi mało, bo 99% magnezu znajduje się w komórkach, a we krwi krąży tylko 1%. Około 60% całego magnezu w organizmie siedzi w kościach, około 20% w mięśniach szkieletowych. Prawidłowy wynik z surowicy nie wyklucza niedoboru wewnątrzkomórkowego, a zbyt niski jest późnym sygnałem, bo organizm długo utrzymuje stężenie we krwi kosztem zapasów tkankowych. ALAB proponuje w takiej sytuacji oznaczenie magnezu we krwi pełnej, które lepiej oddaje zasób wewnątrzkomórkowy.
Po czym poznać niedobór magnezu
Hipomagnezemia to wynik poniżej 0,65 mmol/l. Objawy pojawiają się zwykle dopiero poniżej około 0,5 mmol/l albo przy szybkim spadku stężenia, a łagodny i przewlekły niedobór najczęściej nie daje żadnych objawów. Niedobór szacuje się nawet u około 10% osób, ale objawy występują znacznie rzadziej. U zdrowych, normalnie jedzących osób bez określonych leków hipomagnezemia praktycznie się nie zdarza.
- mrowienie i drętwienie kończyn,
- osłabienie mięśni,
- drżenia mięśni (kończyn, języka, powiek),
- skurcze mięśni (najczęściej łydek),
- kołatanie i zaburzenia rytmu serca,
- zwiększona męczliwość.
Przy bardzo ciężkim niedoborze dochodzą drgawki i zaburzenia świadomości. Przyczyny hipomagnezemii to uboga dieta, zaburzenia wchłaniania, przewlekłe przyjmowanie inhibitorów pompy protonowej, alkohol, leki moczopędne, choroby nerek, przewlekłe biegunki i wymioty oraz stres. Ciężkie objawy, takie jak drgawki czy zaburzenia rytmu serca, wymagają wezwania pogotowia. Podejrzenie niedoboru to wskazanie do wizyty u lekarza rodzinnego i badania krwi.
Czym grozi nadmiar magnezu
Hipermagnezemia to wynik powyżej 1,2 mmol/l. Jest rzadka i dotyczy głównie osób z niewydolnością nerek, które nadużywają preparatów magnezu. U zdrowych osób, które nie biorą żadnych preparatów, nadmiar magnezu we krwi się nie zdarza.
Objawy pojawiają się zwykle dopiero powyżej 2 mmol/l, a według Diagnostyki powyżej 2,5 mmol/l. Należą do nich mrowienie i zaczerwienienie twarzy, osłabienie mięśni, nudności, wymioty, zaparcie, zatrzymanie moczu, spadek ciśnienia, senność i splątanie. Przy stężeniu 5-7 mmol/l dochodzi do porażenia mięśni z zaburzeniami oddychania, niedrożności jelit i bloku serca; Diagnostyka podaje, że powyżej 5 mmol/l występuje porażenie mięśni oddechowych.
Normy żywienia NIZP-PZH wskazują, że magnez z jedzenia nie szkodzi. Wysokie dawki soli magnezu działają przeczyszczająco, a przewlekłe ich spożywanie może wywołać zatrucie. Z tego powodu nie należy na własną rękę długo przyjmować dużych ilości magnezu, zwłaszcza przy nierozpoznanej chorobie nerek.
Ile magnezu dziennie potrzebują kobiety i mężczyźni
Normy żywienia dla populacji Polski określają dwa poziomy: EAR, czyli średnie zapotrzebowanie, oraz RDA, czyli zalecane spożycie. Wartości dla magnezu pochodzą z wydania Norm żywienia NIZP PZH-PIB z 2024 roku i nie zmieniły się od 2020 roku.
| Grupa | EAR (mg/dobę) | RDA (mg/dobę) |
|---|---|---|
| Kobiety 19-30 lat | 255 | 310 |
| Kobiety od 31 lat | 265 | 320 |
| Mężczyźni 19-30 lat | 330 | 400 |
| Mężczyźni od 31 lat | 350 | 420 |
| Ciąża od 19 lat | 300 | 360 |
| Ciąża poniżej 19 lat | 335 | 400 |
| Karmienie od 19 lat | 265 | 320 |
| Chłopcy 13-18 lat | 340 | 410 |
| Dziewczęta 13-18 lat | 300 | 360 |
Spożycie magnezu w Polsce odbiega od tych wartości. W badaniu WUM w ramach Narodowego Programu Zdrowia z lat 2017-2020 osoby w wieku 19-64 lata spożywały średnio 309 mg magnezu na dobę: mężczyźni 338 mg, kobiety 279 mg. Niedostateczne spożycie stwierdzono u 53% osób w tym wieku, w tym u 58% mężczyzn i 47% kobiet. W grupie 65 lat i więcej średnie spożycie wynosiło 265 mg, a niedostateczne u 70,3% osób. Przyswajanie magnezu z diety wynosi około 50%.
Czy badanie magnezu robi się na czczo i ile kosztuje
Wszystkie trzy sieci laboratoryjne każą przyjść na badanie magnezu na czczo, ale inaczej liczą przerwę od ostatniego posiłku. ALAB wymaga 8-12 godzin przerwy, w trakcie której wolno pić tylko czystą niegazowaną wodę, a pobranie odbywa się rano. Synevo wymaga co najmniej 8 godzin, a DOZ 12 godzin. Diagnostyka podaje najdłuższy odstęp: 13-14 godzin, z pobraniem między 7.00 a 10.00 i ostatnim posiłkiem poprzedniego dnia o 18.00.
ALAB zaleca odstawić preparaty z magnezem na 24-48 godzin przed badaniem, bo zawyżają wynik. Trzydzieści minut przed pobraniem należy wypić szklankę wody (250 ml) i odpocząć 15 minut, bez intensywnego wysiłku. Synevo dodaje, że co najmniej 48 godzin przed badaniem nie wolno pić alkoholu, a co najmniej 24 godziny przed pobraniem nie należy wykonywać intensywnego wysiłku fizycznego.
Ceny sprawdzone 9 września 2026 roku różnią się między miastami i promocjami. W ALAB badanie magnezu kosztuje 31 zł według cennika dla Warszawy plus opłata za pobranie, a najniższa cena z ostatnich 30 dni to 21,70 zł; wynik jest gotowy w 1 dzień roboczy. W Diagnostyce cena online wynosi od 14,25 zł w Lublinie i Katowicach do 27,08 zł w Warszawie, do czego trzeba doliczyć 8,00 zł za pobranie. Synevo podaje widełki od 16,00 zł do 36,00 zł zależnie od punktu, a wynik jest gotowy 1 dzień liczony od następnego dnia roboczego. Wskazania do badania według ALAB to skurcze mięśni, zwłaszcza kończyn dolnych, zaburzenia rytmu serca, przyjmowanie leków moczopędnych oraz planowana suplementacja.
Ile magnezu jest w tabletce i co badania mówią o skurczach
Zespół do spraw Suplementów Diety przy GIS w uchwale nr 19/2019 z 13 grudnia 2019 roku określił maksymalną ilość magnezu w suplementach dla dorosłych na 400 mg na dzień. To wytyczna dla inspekcji i wskazówka dla producentów, nie przepis prawa. Typowa tabletka zawiera najczęściej około 2-4 mmol magnezu, a żaden związek chemiczny magnezu nie ma udowodnionej przewagi nad pozostałymi, bo magnez słabo wchłania się z jelit. W leczeniu rozpoznanego niedoboru lekarze stosują do 24 mmol na dobę, czyli 6-8 tabletek, w kilku dawkach, a wraz z dawką rośnie częstość biegunek.
ALAB podkreśla, że dawkowanie i czas leczenia ustala lekarz, a przed suplementacją należy wykonać badanie magnezu w surowicy. Preparat przyjmuje się rano lub wieczorem po posiłku. Sama biorę magnez przy skurczach, ale przegląd Cochrane z 2020 roku studzi ten nawyk: w 11 badaniach z udziałem 735 osób magnez doustny w dawkach 100-520 mg dziennie, oceniany po 4 i 12 tygodniach, nie zmniejszył skurczów idiopatycznych istotnie bardziej niż placebo. Biegunki występowały u 11% do 37% osób przyjmujących magnez doustnie. Nawracające skurcze łydek trzeba zgłosić lekarzowi, bo mogą być objawem choroby, a nie zwykłego niedoboru.
W czym jest najwięcej magnezu
Najwięcej magnezu w 100 g produktu zawierają pestki dyni, mak i kakao. Dane pochodzą z tabel składu i wartości odżywczej żywności PZWL, opublikowanych przez NCEZ NIZP-PZH.
- pestki dyni - 540 mg,
- mak - 458 mg,
- kakao w proszku - 420 mg,
- sezam - 377 mg,
- słonecznik - 359 mg,
- siemię lniane - 291 mg,
- migdały - 269 mg,
- kasza gryczana - 218 mg,
- soja - 216 mg,
- fasola biała - 169 mg.
Dalej w zestawieniu są orzechy laskowe (140 mg), ryż brązowy (110 mg), kasza jaglana (100 mg), chleb żytni pełnoziarnisty (71 mg), szpinak (53 mg), banan (33 mg) i brokuły (23 mg). Woda mineralna może dostarczyć nawet 120 mg magnezu w litrze, co odpowiada 37,5% zalecanego spożycia dla kobiet i 28,5% dla mężczyzn. NCEZ podaje przykładowy zestaw produktów na 320 mg magnezu dla kobiety: kasza gryczana 50 g, chleb żytni pełnoziarnisty 70 g (2 kromki), pestki dyni 15 g, migdały 20 g i brokuły 100 g. Duże ilości wapnia ograniczają wchłanianie magnezu, a zakwas i moczenie produktów je poprawiają; przyswajanie wynosi 30-50% według Diagnostyki i około 50% według Norm żywienia.
Tekst nie zastępuje konsultacji lekarskiej. Wynik magnezu interpretuje lekarz, razem z objawami i pozostałymi badaniami.